Hương bánh ú xoa dịu nỗi nhớ quê, y đức tiếp thêm hy vọng - Câu chuyện đón Tết Đoan Ngọ của Agus Setiyono, bệnh nhân người Indonesia gốc Hoa, tại Bệnh viện Ung bướu St.Stamford Quảng Châu

Ngày 16/6/2026, bên bờ sông Châu Giang, tiếng trống dồn dập hòa cùng không khí sôi động của lễ hội đua thuyền rồng.

Giữa dòng người, ông Agus Setiyono, 68 tuổi, người Indonesia gốc Hoa, lặng lẽ dõi theo những chiếc thuyền rồng rẽ sóng. Khoảnh khắc thuyền lướt qua mặt sông, ông bất giác nhớ đến người cha đã qua đời từ nhiều năm trước.

Thuở trẻ, cha ông rời Quảng Đông sang Indonesia lập nghiệp và gắn bó với mảnh đất này suốt cuộc đời. Vào thời ấy, giao thông còn nhiều cách trở, trở về quê hương là điều gần như không thể. Những ký ức về cố hương chỉ được truyền lại qua lời kể của cha: lễ hội đua thuyền rồng ngày Tết Đoan Ngọ, hương bánh ú ven đường, khói hương trong từ đường và khung cảnh nhộn nhịp hai bên bờ sông Châu Giang.

Khi còn nhỏ, Agus Setiyono chưa từng hiểu vì sao cha luôn đau đáu nhớ về những điều ấy.

Cho đến lần này, khi thực sự đứng bên bờ sông Châu Giang và tận mắt chứng kiến thuyền rồng rẽ sóng lao về phía trước, ông mới thấu hiểu rằng đó không chỉ là một cuộc đua, mà còn là biểu tượng của cội nguồn, sợi dây gắn kết mà bao thế hệ người Hoa xa xứ chưa từng thôi gìn giữ.

Điều không ngờ là hành trình tìm về cội nguồn sau hơn nửa thế kỷ ấy lại diễn ra đúng vào thời điểm khó khăn nhất trong cuộc chiến chống ung thư của ông.

Nỗi nhớ quê trong ký ức Tết Đoan Ngọ của bệnh nhân người Indonesia gốc Hoa

Ông Agus Setiyono sinh ra và lớn lên tại Surabaya, Indonesia. Mỗi dịp Tết Đoan Ngọ thuở nhỏ, mẹ ông đều ngâm nếp từ sớm, còn cha bày bàn hương án để cúng tổ tiên. Cả gia đình quây quần gói bánh ú, kể chuyện về Khuất Nguyên – những ký ức ấm áp nhất của tuổi thơ ông.

Do hoàn cảnh lịch sử, việc học tiếng Trung của ông sớm bị gián đoạn. Tuy nhiên, người anh cả vẫn kiên trì dạy ông học chữ dưới ánh đèn dầu mỗi tối. Từ những câu chào đơn giản như "Xin chào", đến "Tết Đoan Ngọ", rồi "quê hương", "nhớ quê"... những con chữ ấy đã theo ông lớn lên và luôn nhắc ông nhớ về cội nguồn của mình. Đến nay, ông vẫn cười bảo rằng mình chỉ biết một ít tiếng Trung giao tiếp hằng ngày. Nhưng chính vốn ngôn ngữ ít ỏi ấy đã giúp ông, sau hơn 60 năm, vẫn có thể hiểu lời điều dưỡng hỏi: "Ông ăn cơm chưa?", và tự mình cất lời chúc: "Chúc Tết Đoan Ngọ bình an."

Ngày Tết Đoan Ngọ, cả gia đình quây quần bên nhau, mở từng lớp lá bánh ú, hương thơm của nếp và lá tre lan tỏa. Đó là hương vị tuổi thơ khắc sâu trong ký ức ông. Khi còn nhỏ, ông chỉ mong được thưởng thức món ăn yêu thích mỗi năm một lần. Lớn lên, ông mới hiểu rằng mỗi chiếc bánh ú không chỉ gói ghém hương vị quê nhà, mà còn chứa đựng hành trình tha hương của các bậc tiền nhân sang phương Nam lập nghiệp, cùng nỗi nhớ quê lặng thầm được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác. Hương bánh vẫn còn đó, nhưng người xưa đã đi xa, chỉ có nỗi nhớ quê vẫn vẹn nguyên theo năm tháng.

Sau này, ông mở một cửa hàng kính mắt, cuộc sống bình yên và ổn định. Ông từng nghĩ những ngày tháng ấy sẽ kéo dài mãi, cho đến khi bệnh tật bất ngờ gõ cửa.

Bệnh tật ập đến: Từ những dấu hiệu bị bỏ qua đến ung thư tuyến tiền liệt di căn xương

Năm 2023, do bí tiểu, ông Agus Setiyono đến bệnh viện địa phương thăm khám và được chẩn đoán mắc ung thư tuyến tiền liệt với điểm Gleason 9, thuộc nhóm ung thư tuyến tiền liệt nguy cơ cao. Đáng lo ngại hơn, tế bào ung thư đã xâm lấn rộng vào bàng quang.

Ông được điều trị bằng phẫu thuật cắt đốt nội soi kết hợp liệu pháp nội tiết trong thời gian ngắn tại Indonesia. Sau điều trị, do cảm thấy sức khỏe đã trở lại “bình thường”, ông dần chủ quan và không tái khám định kỳ. Ông vẫn leo núi, làm việc như trước và cho rằng mình không khác gì một người khỏe mạnh.

Thế nhưng, các tế bào ung thư chưa bao giờ ngừng phát triển

Tháng 1 năm 2026, ông bắt đầu cảm thấy khó chịu ở vùng mông trái. Nghĩ chỉ là căng cơ, ông đi vật lý trị liệu nhưng triệu chứng không cải thiện. Theo lời khuyên của vợ, ông đến bệnh viện kiểm tra lại. Kết quả MRI cột sống thắt lưng cho thấy ung thư đã di căn xương. Việc gián đoạn điều trị trước đó đã tạo cơ hội để tế bào ung thư tiếp tục tiến triển. Ông chợt nhớ lời cha từng dặn khi về già: "Con người không chỉ không được quên cội nguồn, mà cũng không được bỏ qua những tín hiệu cơ thể gửi đến." Nghĩ lại, ông không khỏi hối tiếc vì sự chủ quan của mình.

May mắn thay, trước đó vợ ông đã biết đến Bệnh viện Ung bướu St.Stamford Quảng Châu qua mạng xã hội, từng tham dự hội thảo phòng chống ung thư do Trung tâm Dịch vụ Quốc tế Surabaya tổ chức và lưu lại thông tin liên hệ. Hai vợ chồng nhanh chóng kết nối với trung tâm và được bác sĩ Ngô, chuyên gia can thiệp xâm lấn tối thiểu, tư vấn từ xa qua hình thức hội chẩn trực tuyến. Sau khi xem kết quả thăm khám, bác sĩ nhận định tình trạng di căn xương cần được xử lý càng sớm càng tốt, không thể trì hoãn thêm.

"Lúc đó sắp đến Tết Nguyên đán, tôi từng định đợi qua Tết rồi mới sang. Nhưng bác sĩ Ngô nói không thể chờ thêm nữa", ông Agus Setiyono nhớ lại.

Với sự hỗ trợ của Trung tâm Dịch vụ Quốc tế Surabaya, ông nhanh chóng hoàn tất thủ tục xin thị thực và lên đường đến Quảng Châu. Ngay khi hạ cánh tại sân bay Bạch Vân, ông đã được nhân viên bệnh viện đón tận nơi. Với một người Indonesia gốc Hoa lần đầu trở về Quảng Châu, sự chu đáo ấy mang lại cho ông cảm giác an tâm ngay từ những phút đầu đặt chân đến Trung Quốc.

Chữa lành: Không chỉ thu nhỏ khối u mà còn phục hồi cả thể chất lẫn tinh thần

Sau khi nhập viện, kết quả thăm khám cho thấy PSA của ông Agus Setiyono đã tăng từ 12 ng/mL (khi còn ở Surabaya) lên 38 ng/mL. Đáng lo ngại hơn, khối u không chỉ di căn lan rộng đến hệ xương, mà còn tái xâm lấn bàng quang; kết quả giải phẫu bệnh xác nhận đây là tổn thương di căn từ ung thư tuyến tiền liệt.

Trước tình trạng bệnh phức tạp, đội ngũ chuyên gia MDT đa chuyên khoa tại viện đã họp và hội chẩn. Sau khi đánh giá toàn diện tình trạng di căn xương đa ổ và xâm lấn bàng quang, các y bác sĩ xây dựng phác đồ can thiệp xâm lấn tối thiểu kết hợp liệu pháp điều trị nội tiết tổng hợp. Thuốc được đưa trực tiếp đến ổ bệnh thông qua truyền hóa chất động mạch chủ, đồng thời phối hợp thuốc uống và thuốc tiêm dưới da để kiểm soát bệnh bằng liệu pháp nội tiết.

Sau 6 đợt điều trị, kết quả tái khám mang đến tín hiệu tích cực. PSA giảm xuống còn 0,04 ng/mL; tổn thương bất thường tại vùng trung tâm tuyến tiền liệt thu nhỏ rõ rệt so với trước; xạ hình xương cho thấy hoạt tính chuyển hóa của các ổ di căn xương giảm đáng kể, mức độ tăng sinh mạch của các tổn thương di căn vùng chậu cũng giảm. Những kết quả này cho thấy hoạt tính của khối u đã được kiểm soát hiệu quả.

Bác sĩ điều trị Lý chia sẻ: “Từ khi nhập viện đến nay, ông Agus Setiyono luôn giữ tinh thần lạc quan, chưa bao giờ tự xem mình là một bệnh nhân. Với chúng tôi, ông không chỉ là người bệnh mà còn như một người bạn.”

Về phần mình, ông Agus Setiyono cho biết trong suốt quá trình điều trị, ngoài cảm giác hơi mệt sau lần can thiệp đầu tiên, ông hầu như không gặp tác dụng phụ đáng kể. “Mọi sinh hoạt vẫn diễn ra bình thường, mỗi tuần chỉ như đến bệnh viện truyền dịch một lần.”

Sức khỏe của ông cải thiện rõ rệt: tiểu ra máu đã hết, đau xương không còn, ông có thể đi lại, ăn uống và ngủ nghỉ bình thường. Nhưng điều khiến ông Agus Setiyono cảm thấy ấm lòng hơn cả là cách bệnh viện đồng hành cùng ông – không chỉ điều trị bệnh, mà còn quan tâm đến cảm xúc và đời sống tinh thần của người bệnh.

Phát hiện khối mô mềm bất thường tại chỗ, cần thực hiện chụp cắt lớp để đánh giá ranh giới

và mật độ tổn thương (trước điều trị)

So sánh cùng vị trí để đánh giá sự thu nhỏ của tổn thương, giảm mật độ và ranh giới rõ hơn.

(sau điều trị)

Tết Đoan Ngọ: Hoàn thành tâm nguyện cha hằng mong mỏi suốt sáu thập kỷ

Điều trị không chỉ giúp sức khỏe của ông cải thiện, mà còn mang đến cơ hội thực hiện những ước nguyện từng bị bệnh tật gác lại.

Trong không khí Tết Đoan Ngọ, bệnh viện đã tổ chức cho các bệnh nhân quốc tế tham gia hoạt động trải nghiệm văn hóa đua thuyền rồng trên sông Châu Giang. Đây là lần đầu tiên trong đời ông Agus Setiyono được tận mắt chứng kiến một cuộc đua thuyền rồng. Tiếng trống rộn vang, những mái chèo rẽ sóng khiến ông nhớ đến những câu chuyện cha từng kể khi còn nhỏ. Khung cảnh năm xưa nay hiện lên sống động ngay trước mắt. Ông chăm chú dõi theo từng chiếc thuyền và cùng các bệnh nhân bên cạnh không ngừng vỗ tay, reo hò cổ vũ.

Ngày 18/6, tại tầng 9 của bệnh viện đã diễn ra chương trình mừng Tết Đoan Ngọ với nhiều hoạt động như biểu diễn Hán phục, kinh kịch Tứ Xuyên tráo mặt, trò chơi ném tên vào bình và trải nghiệm gói bánh ú. Điều khiến ông Agus Setiyono xúc động nhất chính là khoảnh khắc tự tay gói bánh. Ông cầm lá tre, khéo léo gấp thành hình phễu, cho nếp và nhân vào rồi buộc chặt bằng lạt. Đó là động tác mà ông đã không thực hiện suốt nhiều năm qua.

Trong cuộc phỏng vấn, ông chia sẻ rằng mỗi dịp Tết Đoan Ngọ hay các ngày lễ truyền thống của Trung Quốc, ông lại nhớ đến cha mẹ và ông bà. Nói đến đây, ông bất chợt lặng người, mắt đỏ hoe, đôi môi khẽ run. Ông cúi đầu, lấy mu bàn tay lau nước mắt rồi ngẩng lên với nụ cười đầy áy náy: “Xin lỗi, cứ nhắc đến họ là tôi lại như vậy, không kìm được cảm xúc, cũng không biết vì sao.”

Dừng lại một lúc, ông tiếp lời: “Nhưng Tết Đoan Ngọ năm nay tại bệnh viện thật sự rất sôi động và ý nghĩa. Đây là điều tôi luôn mong đợi. Tôi có cảm giác như mình đang thay cha mẹ trải nghiệm tất cả những điều này. Tôi rất biết ơn bệnh viện đã tổ chức những hoạt động như vậy, bởi ở những bệnh viện khác tôi chưa từng thấy.”

“Đối với người gốc Hoa ở Indonesia, đón Tết Đoan Ngọ là cách để gợi nhắc về cội nguồn của mình.” Ông Agus Setiyono chia sẻ. Và tại Quảng Châu – nơi ông cha ông từng khởi hành sang phương Nam lập nghiệp – ông đã tìm lại ý nghĩa của Tết Đoan Ngọ theo một cách thật đặc biệt.

Ông Agus Setiyono tiếp nhận phỏng vấn

Đối với ông Agus Setiyono, chuyến đi đến Quảng Châu không chỉ mang lại kết quả kiểm soát bệnh khả quan.

Là khi hoạt tính của các ổ di căn xương giảm xuống, cơn đau dần biến mất; là khi tiếng trống thuyền rồng vang vọng trên sông Châu Giang; là khi hương bánh ú ngày Tết Đoan Ngọ đánh thức những ký ức tuổi thơ, điều ông cảm nhận được không chỉ là niềm vui chiến thắng bệnh tật, mà còn là cảm giác thuộc về một cội nguồn đã xa cách từ lâu.

Y học có thể điều trị bệnh tật, còn sự quan tâm và sẻ chia mới có thể chữa lành tâm hồn.

Từ Surabaya (Indonesia) đến Quảng Châu (Trung Quốc), từ những ngày chống chọi với ung thư đến khi lấy lại hy vọng, từ quê hương trong lời kể của cha đến hình ảnh thuyền rồng trên sông Châu Giang được tận mắt chứng kiến, hành trình ấy càng khiến ông thêm tin rằng:

Cuộc đời có thể gặp nhiều sóng gió, nhưng chỉ cần còn giữ đúng hướng đi, hy vọng sẽ luôn ở phía trước.

"Tết Đoan Ngọ năm sau, nhất định tôi sẽ cùng gia đình gói bánh ú." Ông Agus Setiyono mỉm cười nói.

Lần này, điều ông nhắc đến không còn là bệnh tật, mà là tương lai.